Çocuklarda ekran süresi: üzerinde anlaşılabilecek kurallar

“Kapat” diyorum — “tamam, beş dakika daha”. Yarım saat sonra ben bağırıyorum, o kapıyı çarpıyor, herkesin akşamı mahvoluyor. Ertesi gün aynısı.

Ekran kavgası neredeyse hiçbir zaman ekranla ilgili değildir. Mesele şu: kural yalnızca yetişkinin kafasındadır ve çocuk oyunun tam ortasındayken ilan edilir. Onun için bu kural değil, ansızın gelen bir “yasak”tır. Aşağıda kuralın önceden bilinen, ortak ve senin ruh haline bağlı olmayan bir şey olmasını nasıl sağlayacağın var.

Önce yetişkinlerin üç kararı

Çocukla konuşmadan önce yetişkinlerin kendi aralarında anlaşması gerekir. Annenin kuralı başka, babanınki başkaysa çocuk işine geleni seçer.

1. Ne ekran sayılır. Oyun ve video — evet. Peki tabletteki ödev? Büyükanneyle görüntülü konuşma? Müzik? Neyin dahil olup neyin olmadığını adıyla söyleyin.
2. Ne tartışılmaz. Yetişkinlerin karar verdiği iki üç şey: örneğin ekranın akşam ne zaman bittiği ve neyin izlenemeyeceği.
3. Çocuk neyi kendi seçer. Süresini neye harcayacağı, günün hangi bölümünde kullanacağı, kiminle oynayacağı. Burada ne kadar gerçek seçim varsa sınırlar üzerine o kadar az tartışılır.

Amerikan Pediatri Akademisi, evde ekranların ne zaman, nerede ve nasıl kullanılacağını birlikte yazdığınız bir aile medya planı öneriyor.

Çocukla birlikte nasıl anlaşılır

Sakin bir an seç — telefon yüzünden az önce kavga ettiğiniz akşamı değil.

1. Amacı suçlamadan söyle. “Her akşam telefon yüzünden kavga ediyoruz. Bu benim hoşuma gitmiyor, senin de. Gel, kavga etmeyelim diye kurallar bulalım.”
2. Önce sen sor. “Sence hangi kurallar adil olurdu?” Çocukların, yetişkinlerin düşündüğünden daha sıkısını önerdiği olur.
3. Tartışılmayanı söyle. Kısa ve nutuk çekmeden.
4. Gerisinde anlaşın. Ne zaman, nerede, ne ve kural bozulursa ne olacak — bunlar aşağıda.
5. Yazın. Bir kâğıda, çocuğun kendi sözleriyle; göz önünde bir yere asın. Kâğıttaki kural artık “annem öyle dedi” değildir.
6. Gözden geçirme günü belirleyin. “İki hafta deneyelim, sonra neyi değiştireceğimizi konuşuruz.” Bu, hüküm verilmiş duygusunu ortadan kaldırır.

Hazır kural cümleleri

Uyanları al, saati ve yeri kendine göre koy. Beş ila yedi kural yeter: uzun listeyi kimse hatırlamaz.

Tablodaki iki kural açıklamayı hak ediyor.

“Ne çocuklarda ne yetişkinlerde.” Yetişkinlerin kendilerinin uymadığı kuralı çocuk haksız bulur — ve haklıdır. Herkes için geçerli tek bir ortak kural bile diğerlerini daha inandırıcı yapar.

“Kayıt noktasına kadar oynarsın.” Oyunu bölümün ortasında kesmek, çocuk için filmi bitmesine bir dakika kala kapatmakla aynı şeydir. Anlaşılır bir durma noktası üzerinde anlaşmak “biraz daha”ların çoğunu ortadan kaldırır.

Kural bozulunca ne yapılır

Sonuç önceden, aynı konuşmada söylenir ve kuralların yanına yazılır. O zaman öfkeyle verilmiş bir ceza değil, anlaşmanın bir parçası olur.

İyi bir sonuç:

• ekranla ilgilidir — parkla, tatlıyla ya da arkadaşının doğum günüyle değil;
• kısadır — yarını ilgilendirir, “bir ay telefon yok”u değil;
• uygulanabilirdir — gerçekten sonuna kadar götüreceğin türden;
• nutuksuzdur — tek cümle, o kadar.

Cümle örnekleri:

• “Zamanlayıcı çalınca kapatmadın — yarın ekran o kadar az.”
• “Telefonu işlerden önce aldın — bugünlük ekran burada bitti.”
• “Telefon gece odada çıktı — ertesi gece yetişkinlerde kalır.”

Kural bozulduğu anda ne söylenir: “Zamanlayıcı on dakika önce çaldı. Kuralımıza göre yarın on dakika az.” Ve oradan ayrıl. Tartışma, baştan açıklama, dozu artırma.

Bir kural sürekli bozuluyorsa büyük ihtimalle kötü kurulmuştur. Onu gözden geçirmeye getir: uymayı ne engelliyor ve nasıl değiştirilir.

Ekran işlere pazarlıksız nasıl bağlanır

“İşler → ekran” bağı, pazara dönmediği sürece işler: “bir de süpürürsem bir saat verir misin?” Bunun olmaması için:

• İş listesi sabittir ve önceden bilinir. Yolda uydurulmaz ve çocuk oyuna oturduktan sonra uzamaz.
• “Önce — sonra”, “eğer — o zaman” değil. “Önce ödev ve çanta, sonra ekran” günün sırasıdır. “Toplarsan oynamana izin veririm” ise bir alışveriştir ve fiyatı yakında çocuk belirlemeye başlar.
• “Yapıldı” hep aynı anlama gelir. “Odamı topladım” ne demek, anlaşın: eşyalar dolapta, masa boş, yerde bir şey yok. Yoksa tartışma buraya taşınır.
• Yetişkin bir kez kontrol eder. Baktı, onayladı — ekran açık. “Neyse, sonra bitirirsin” yok.
• Ek süre yalnızca önceden söylenmiş kurla. Olağanın üstündeki işlerle daha fazla ekran kazanılabiliyorsa fiyatı önceden bellidir ve o anda tartışılmaz.
• Kendi işleri ekranla ödenmez. Diş fırçalamak ve çanta hazırlamak hayatın kendisidir. Olağanın üstündeki işler nasıl ödüllendirilir — puanlar ve ödüller sayfasında.

Bunlar senin kafan yerine nerede durabilir

Bu sistemin en yorucu yanı hatırlamaktır: işlerini yaptı mı, ne kadar hakkı var, daha önce izin istedi mi. Nidalumi'de bu kısmı liste tutar. Çocuğun işleri “Yapıldı” butonuyla önünde durur, ebeveyn onları “Kontrol bekliyor” durumunda görür ve onaylar. İşler için puan yazılır, puanlar ödüllerle değiştirilir. Ekran süresi bir istek olarak işler: çocuk ister — ebeveyn izin verir; bölüm ayarlardan açılır.

Anlaşmayı yine de sözle, masa başında yapmanız gerekecek. Ama ondan sonra tartışacak bir şey kalmaz: yapıldı mı yapılmadı mı, ağız dalaşında değil ekranda görünür. Ekranı günün akışına yerleştirmek için okul çocuğunun günlük programı işine yarar.

Nidalumi’de nasıl çalışır: Çocuğun haftalık programı.

Sorular ve cevaplar

Çocuk günde kaç saat ekrana bakabilir?

Tek bir rakam söylemiyoruz: yaşa, sağlığa ve ailenin düzenine bağlı. Sınırlar konusunda doktora danışmak en iyisi. Hangi rakamı seçerseniz seçin, ancak önceden üzerinde anlaşıldıysa işler.

Çocuk hiçbir kuralı kabul etmiyor. Ne yapmalı?

Yetişkinler dahil herkesi ilgilendiren tek bir kuralla başla — örneğin telefonsuz yemek. Mümkün olan yerde de gerçek seçim ver: günün hangi saati, neye harcayacağı. İçinde kendi kararı olan kurallara daha istekle uyulur.

Kurallar her gün bozuluyor. Bu başarısızlık mı?

Bu, belirli bir kuralın kötü kurulduğunun işareti: bitiş oyunun ortasına denk geliyor, ekrandan önceki işler fazla ya da sonuç gerçekleşmiyor. Diğerlerini iptal etmeden yalnızca o kuralı gözden geçirin.

İyi notlar için ekran süresi verilebilir mi?

Buna aile karar verir. Verilecekse koşulları önceden söylemek ve olağan süreden ayırmak iyi olur — okulda kötü geçen bir hafta her akşam tartışmaya dönmesin.

Gençlerde de işe yarıyor mu?

Sıra aynı, ama onun karar alanı daha geniş, kontrol daha az. Genç için en önemlisi, kuralların ilan edilmesi değil, onunla konuşulmasıdır. Tartışılmayan sınırlar kalır — yalnızca sayıları azalır.

Kaynaklar

1. American Academy of Pediatrics — Family Media Plan